Zorgspecifieke Fusietoets

0

Met ingang van 1 januari 2014 moeten zorgondernemingen het voornemen van een concentratie (fusie, overname en oprichting van een gezamenlijke onderneming) in de zin van de Mededingingwet, melden bij de NZa. Dit is de Zorgspecifieke fusietoets. Deze verplichting is niet bij veel zorgondernemingen bekend, maar is wel belangrijk. Immers, in deze periode van veranderingen worden veel samenwerkingsafspraken gemaakt en de regels zijn snel van toepassing.

Toepasselijkheid

De Zorgspecifieke fusietoets is geregeld in artikel 49a Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg). De regels zijn van toepassing als sprake is van (i) een concentratie in de zin van de Mededingingswet (Mw), waarbij (ii) (ten minste) één zorgaanbieder is betrokken die (iii) in de regel met meer dan 50 mensen zorg verleent. Als hiervan sprake is moet de overnemende partij de transactie melden bij de NZa.

Van een concentratie in de zin van de Mw is onder meer sprake bij een overeenkomst die ziet op: ‘het … verkrijgen van zeggenschap door ….een of meer ondernemingen over een of meer andere ondernemingen of delen daarvan … door middel van verwerving van vermogensbestanddelen..’.

Een ‘concentratie’ omvat derhalve ook het verkrijgen van zeggenschap over activa. Dus als een zorgaanbieder een huis overdraagt waar zorg wordt verleend, moet je deze transactie mogelijk melden bij de NZa. De omvang van de transactie is niet van belang. Ook is het niet nodig dat zowel de verkoper als de koper zorgaanbieder zijn. Tot slot is niet relevant waarom de transactie plaatsvindt. Bijvoorbeeld als de transactie volgt uit het besluit van patiënten of hun vertegenwoordigers om van zorgaanbieder te veranderen.

Procedure

Na de melding beoordeelt de NZa (onder meer) of de cliënten, personeel en overige betrokkenen zijn geraadpleegd. Ze moeten zich over het voornemen hebben kunnen uitspreken. Hierbij is een zeer uitgebreide rapportage verplicht. De procedure heeft daardoor mogelijk een lange doorlooptijd. De NZa-toets is formeel en heeft – al vanaf het begin – veel kritiek gekregen. Er is onder meer kritiek omdat de toets weinig toevoegt aan bestaande rechten van bijvoorbeeld cliënten en personeel. Zo hebben cliënten bijvoorbeeld inspraakrechten op grond van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen. Daarnaast heeft de OR op grond van de Wet op de ondernemingsraden adviesrecht bij een voorgenomen overdracht van activa. De wetgever heeft echter voor een formele toets gekozen omdat de effecten van de transactie voor de kwaliteit van de zorg niet kunnen worden voorspeld.

Mede vanwege deze kritiek heeft de minister van Volksgezondheid recent aangekondigd de toets over te zullen dragen aan de ACM. Desalniettemin is het op dit moment geldend recht en ben je als zorgaanbieder, of wanneer je activa overneemt van een zorgaanbieder, vrij snel meldingsplichtig.

Concentratietoezicht ACM

Deze Zorgspecifieke fusietoets staat los van de meldingsplicht onder de Mw bij de ACM. Wel bepaalt de Mw dat de ACM een zorgconcentratie pas beoordeelt als de procedure bij de NZa is afgerond. Overigens zijn niet altijd beide procedures van toepassing. Voor de Wmg moet sprake zijn van een ‘zorgaanbieder’ en voor de Mw een ‘onderneming’. De definities van ‘concentratie’ in de Wmg en Mw zijn echter wel gelijk.  Onder de Mw is een concentratie alleen meldingsplichtig boven bepaalde omzetdrempels. Deze zijn in de zorg:

Gezamenlijke wereldwijde omzet

Individuele omzet in Nederland van ten minste twee ondernemingen Individuele omzet behaald met het verlenen van zorg van ten minste twee ondernemingen
EUR 55.000.000 EUR 10.000.000 EUR 5.500.00

 

De ACM toetst vervolgens of de concentratie de mededinging op (een deel van) de Nederlandse markt op significante wijze zou belemmeren, met name door het tot stand komen of het versterken van een economische machtspositie. Voor de beoordeling is onder meer een marktafbakening vereist, zowel op productniveau als op geografisch niveau. Bij de productafbakening kun je denken aan algemene klinische GGZ of intramurale AWBZ-zorg. De relevante geografische markt is bijvoorbeeld een GHOR-regio.

Bent u een zorgaanbieder of doet u zaken met een zorgaanbieder, let dan op de Zorgspecifieke fusietoets. De regels zijn snel van toepassing en overtreding van de regels kan leiden tot een forse boete, die kan oplopen tot € 500.000 of, indien dat meer is, tien procent van de omzet van de onderneming in Nederland.

Deel via:

Over de AUTEUR

Monique Ravoo

Adviseur en Interim Manager (Juridisch) advies en implementatie. Juridische zorg op maat voor organisaties in de zorg- of welzijnsector.

Reageren is niet mogelijk.