Watson als de vervanger van de jurist

1

Gisteravond is voor de derde keer de Dutch Legal Tech Meetup gehouden. Ook nu weer een succes. Dit keer stond Watson in de spotlight. Voor een ieder die Watson niet kent, het gaat niet om de fictieve figuur uit de verhalen van Sherlock Holmes, maar een supercomputer van IBM.

Hoewel de Dutch Legal Tech Meetup eigenlijk is bedoeld voor ontwikkelingen van Nederlandse bodem, stond dit keer de in de VS gebouwde supermachine centraal omdat die zonder meer ook van invloed zal zijn op de ontwikkelingen in de juridische markt. De presentatie werd verzorgd door Mando Rotman, managing consultant Advanced Analytics bij IBM.

IBM Watson - Clockready - licensed under CC

IBM Watson – Clockready – licensed under CC

Watson

De supercomputer is ontwikkeld is door het Amerikaanse bedrijf IBM en vernoemd naar diens oprichter, Thomas J. Watson. Wat deze computer zo bijzonder maakt is dat hij is in staat om heel snel correcte antwoorden te formuleren op in spreektaal geformuleerde vragen. De computer is geen conventioneel geprogrammeerd vraag-antwoordsysteem, maar beschikt over een cognitief systeem en een zelf lerend vermogen. Er vindt een verdiepingsslag plaats in de QA. Voordat Watson een vraag beantwoordt wordt de betrouwbaarheid daarvan berekend.

De eerste versie van de supercomputer werd in 2007 gelanceerd. Het was de doelstelling om bij het 100 jarig bestaan van IBM in 2011 als winnaar van het Amerikaanse spelprogramma Jeopardy! uit de bus te laten komen; een programma waarbij deelnemers een vraag correct moeten formuleren op basis van informatie die zij ontvangen. Kwam de computer in 2007 niet verder dan een score van 50%,  in 2011 wist de computer de test glansrijk te doorstaan en het programma te winnen. Ook toen was er nog een flinke dosis geluk in het spel, maar de ontwikkelingen staan sindsdien niet stil.

Hoe werkt Watson

Watson is gebouwd op de principes van het menselijk denkproces. Het volgt dezelfde stappen in het denkproces waarmee mensen keuzes maken. Het systeem observeert, interpreteert, evalueert en beslist. Daarvoor gebruikt Watson gegevens uit verschillende bronnen, onderzoeksrapporten, maar ook websites, blogs en alle informatie die wordt geproduceerd om te consumeren. Watson is in staat om miljoenen ongestructureerde data in enkele seconden te raadplegen. Watson interpreteert deze data, herkent daarin patronen, legt verbindingen en verkrijgt inzichten.

De computer maakt een selectie in de informatie, organiseert en cureert deze content, deelt deze in voor meer specifieke antwoorden en maakt vervolgens een selectie. Hiervoor moet de computer leren hoe de informatie moet worden geïnterpreteerd. Daarvoor blijft menselijke inbreng noodzakelijk. Het systeem moet geleerd worden om informatie te begrijpen. Daarvoor dient eerst een groot aantal vragen en antwoorden ingevoerd te worden. Met deze input leert het systeem. In de video volgt een korte uitleg over de werking.

Vervanging van professionals?

IBM stelt dat Watson de deskundigheid in een organisatie democratiseert. Met andere woorden,  in plaats van een enkele deskundige of groep van experts in een onderneming, verschaft Watson iedereen binnen de organisatie toegang tot die kennis. Daarmee is het mogelijk om op te schalen en besluitvorming te versnellen. En daar ontmoet het systeem ook kritiek van mensen die deze ontwikkeling zien als een bedreiging; in hoeverre maakt het de mens in een organisatie overbodig?

Het antwoord van IBM: Niet! Watson is niet ontwikkeld met het doel om de menselijke factor uit te schakelen, maar het denkwerk te verlichten in een groeiende brei aan beschikbare data. De hoeveelheid  informatie groeit immers exponentieel. Ook de toegang daartoe. Watson stelt gebruikers in staat om data te overzien, gaten in het begrip van die gegevens te overbruggen en daarmee betere inzichten te verkrijgen. Watson geeft een voorsprong in het innoveren en ontwikkelen. De gebruiker is in staat om veel sneller beslissingen te nemen op basis van meer betrouwbare analyses.

Stop met specialiseren

Watson kan wel eens voor een verandering gaan zorgen voor wat betreft de vraag naar expertise. Waar een deskundige beschikt over veel kennis van een bepaald onderwerp, wordt die eigenschap min of meer overbodig met het toepassen van de supercomputer. IBM heeft de computer ontwikkeld als expertsysteem. Een expert bewandelt een bepaalde cyclus alvorens tot een besluit te komen, Watson volgt hetzelfde patroon. IBM verwacht dan ook dat Watson de vraag naar experts zal doen veranderen. Het gaat niet meer om het hebben van kennis, maar juist om het toepassen van die kennis. En daar komt gelijk één van de bottlenecks van Watson aan het licht.

Beperkingen

Net zo min als een kind van de ene op de andere dag begrijpt hoe iets werkt moet ook dit systeem leren. Voordat de computer kan worden ingezet moet een set aan data beschikbaar worden gesteld en zal het systeem getraind moeten worden om deze data te begrijpen. Hiervoor moet het systeem gevoed worden met vragen en antwoorden. Een aantal QA’s is vooraf niet te bepalen, dit loopt al snel in enkele duizenden. Dit vergt een investering in tijd en capaciteit. Wil een organisatie gebruik maken van Watson dan vergt dat ook vooral draagkracht. De organisatie moet open staan voor verandering en bereid zijn om het doel van de toepassing te adopteren en daarin ook willen investeren.

Een derde bottleneck is de taal.  Een geruststelling voor wie zich als expert in Nederland al zorgen maakt over zijn baan, de computer begrijpt de Nederlandse taal nog niet. Het systeem is natuurlijk bekend met de Engelse taal. Op dit moment wordt gewerkt aan Spaans en Portugees. Nederlands staat op de roadmap, het is dus slechts een kwestie van tijd wanneer Watson voor de Nederlandse taal beschikbaar zal zijn.

Watson als jurist

Denk niet dat dit systeem zomaar de rol van een jurist kan vervangen. De computer kan veel betekenen in de ondersteuning van de werkzaamheden van juristen. Met name daar waar het gaat om de onderzoek van gegevens of het leggen van verbanden. Met name voor het uitvoeren van dure en tijdrovende handelingen, bijvoorbeeld in het kader van een parlementair onderzoek, een faillissement, audit of due diligence kan Watson veel betekenen. De handen die dat werk lichter maken kunnen worden vervangen door Watson. Daar zal op korte termijn winst te behalen zijn.

Het zal echter nog veel inspanning vergen om Watson alle interpretatiemethodes bij te brengen waar juristen gebruik van maken. Niettemin is het interessant om de ontwikkkeling van Watson te blijven volgen en te zien welke verandering deze teweeg gaat brengen in het juridisch landschap. De vraag is natuurlijk wie in Nederland Watson als eerste zal omarmen in de ontwikkeling van nieuwe diensten.

Voor wie denkt dat dit allemaal toekomstmuziek en het niet met zo’n vaart zal lopen, komt bedrogen uit. Het expertsysteem is niet alleen bereikbaar is voor grote kapitaalkrachtige organisaties, maar staat open voor een ieder die er kennis mee wil maken. IBM heeft een laagdrempelig portal ingericht voor mensen die zelf willen stoeien met het systeem of toepassingen mee willen bouwen. Ook geschikt voor mensen die niet zelf kunnen programmeren. Met IBM Bluemix kan een ieder kennis maken met Watson. Daarnaast bestaat een API voor developers. Voor mensen die wel van koken houden en ver van programmeren willen blijven, de computer is onder meer live in actie zien als bedenker van nieuwe recepten met IBM Chef Watson.

Deel via:

Over de AUTEUR

Edward Lich

Ondernemer | interim-jurist en manager | focus op legal managment en commerciële contracten | Netwerker en verbinder | Geïnteresseerd in technologische ontwikkelingen en de praktisch toepassing |Volgt trends