De impact van Legal tech; je gaat het pas zien als je het doorhebt

0

Het is een kleine twintig maanden geleden dat hier een post is verschenen over IBM’s supercomputer Watson. Sindsdien lijkt het of de ontwikkelingen rond Legal Tech in een stroomversnelling zijn gekomen.

Flauwekul natuurlijk. Dat proces is al veel langer aan de gang. Wat opvalt is de toegenomen frequentie en het aantal artikelen over de veranderingen in de juridische wereld. Verder valt op dat de laatste tijd de nadruk vooral lijkt te liggen op artificiële intelligentie (AI) als de real game changer. Zo ook de oproep van hoogleraar Jaap van den Herik eind januari in het blad Mr-Online:

“Jurist investeer in kunstmatige intelligentie”

In dat artikel waarschuwt Van den Herik voor de snelle ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie en de impact die dat zal hebben op de juridische markt. Een advies aan grote advocatenkantoren, juridische organisaties, zoals het ministerie van Veiligheid en Justitie, en andere dienstverleners om “nu hun rol te grijpen in de ontwikkeling van de technologie, want computers worden steeds geavanceerder”. De oproe­­­p is saillant om aantal redenen.

Allereerst de timing en het voorbeeld (CELIA) dat wordt aangehaald. De p­­resentatie van CELIA is ruim een jaar oud. Waarom dan nu deze aandacht? Op de tweede plaats de boodschap. Anders dan het artikel wil doen geloven zijn tal van partijen al lang en breed bezig met het verkennen van de mogelijkheden om AI toe te passen in de juridische praktijk. Die ontwikkelingen gaan snel. Het is niet ondenkbaar dat op korte termijn toepassingen het licht zien vanuit een hoek waar Van der Herik die het minst verwacht. Dan de inhoud. Waarom die focus op AI? Is AI de big shift of is de verandering al lang aan de gang en ligt de bedreiging direct om de hoek en gaat die veel verder dan technologie?

Juristen zijn Laggards als het gaat om Legal Tech

Oke, misschien is dat wel al te stellig. Maar om in de termen van de innovatietheorie van Everett Rogers te spreken; als het gaat om het toepassen van nieuwe producten en vindingen dan behoort het gros van de juristen tot de categorieën  achterlopers en achterblijvers.

Everett Rogers

Empirisch bewijs daarvoor ontbreekt. De stelling is enkel gebaseerd op eigen waarnemingen. Enkele ter illustratie.

In 2014 kreeg ik nog een brieven onder ogen van een advocaat, die zich stelde als belangenbehartiger van een grote groep gedupeerden van DSB Bank, getikt op een typemachine. Recent ontmoette ik een advocaat die zichzelf typeerde als “een moderne advocaat omdat hij per email en mobiele telefoon bereikbaar is”. Nu vallen deze personen wellicht onder de Brontosauriër. Vergeleken hiermee was de vraag van een bedrijfsjurist of voor het installeren voor een cloudoplossing “iemand langskomt met een schroevendraaier om iets te monteren in zijn kastje”, niet eens zo gek. Ik ken heel veel meer van dit soort voorbeelden, uit eigen ervaring als interim manager en nog meer als ondernemer in Legal Tech startup.

Om een lang verhaal kort te maken; juristen en technologie is zelden liefde op het eerste gezicht. Voor velen voelt het als een vorm van uithuwelijken. Wat daarvan komt weten we allemaal. Een eerste call to action voor iedere kantoordirecteur, Business Developer of manager die dergelijke signalen ontvangt.

De bereidheid van juristen tot het adopteren van technologie is niet het enige aandachtspunt.

De wetten van innovatie

Echte uitvindingen komen zelden voor. Wat wij innovatie noemen zijn vooral creaties die ontstaan als afwijkende imitatie van oorspronkelijke uitvindingen. Dit is zo ongeveer de samenvatting van de theorie van Jean Gabriel Tarde uit zijn Les Lois de l’imitation (1890). Deze theorie gaat helemaal op wat betreft Legal Tech.

Er komen steeds meer nieuwe producten en diensten op de juridisch markt. Producten en diensten die op het eerste gezicht helemaal niet zo spannend zijn. Zaken die al lang en breed in andere sectoren worden toegepast en met een nieuwe schil aan de juridische markt worden gepresenteerd. Dat gaat van applicaties die het werk van de jurist eenvoudiger, efficiënter en soms zelfs leuker maken, tot toepassingen met die een alternatief vormen voor de conventionele dienstverleners.

Onder juristen merk ik dat er vaak nonchalant wordt gereageerd op die ontwikkelingen. Het zijn reacties als “oude wijn in nieuwe zakken”, “gaat ons niet raken” of “het zal mijn tijd wel duren”.

Misschien is dat allemaal waar en hebben die toepassingen sec weinig impact en zijn ze ook helemaal niet zo vernieuwend. Echter, al die veranderingen bij elkaar zorgen wel voor vernieuwing en disruptie van bestaande businessmodellen. Het risico bestaat dat wanneer je niet in die ontwikkeling verdiept en deze enigszins volgt, je straks de stappen niet meer begrijpt die worden gemaakt.  Daarbij is AI niet de enige ontwikkeling met impact, denk ook blockchain en alle diensten die worden aangeboden rond de producten die nu op de markt verschijnen. Het is juist die combinatie van producten, de verschillende vormen van services om die producten heen en de exponentiële groei daarvan, die maakt dat juristen zich niet kunnen veroorloven om achterover te leunen.

Stilzitten is geen optie

Het is de adoptiebereidheid van toepassingen aan de ene kant en de exponentiële groei daarvan aan de andere kant die vragen om actie. Niet in 2030, maar nu. De grote vraag is natuurlijk, hoe?

Begin eens met het volgen van de Dutch Legal Tech Meetup updates. Een wekelijkse nieuwsbrief met ontwikkeling. Inschrijven kan via de website.

Succes gegarandeerd?

Allerminst zijn de producten en diensten die de revue passeren allen succesvol. Voor velen zal gelden dat zij snel worden ingehaald. Dat is precies de moraal van dit verhaal. Leer ervan, gebruik het en bekijk vooral welke kansen het biedt. En zie je een mogelijkheid tot verbetering, wacht dan niet af, maar spring in dat gat. Risico’s zijn er te over. Die hebben alles te maken met de adoptiebereidheid, maar ook met andere factoren.  Ik spreek uit ervaring en kom daar zeker nog op terug.

Deel via:

Over de AUTEUR

Edward Lich

Ondernemer | interim-jurist en manager | focus op legal managment en commerciële contracten | Netwerker en verbinder | Geïnteresseerd in technologische ontwikkelingen en de praktisch toepassing |Volgt trends

Reageren is niet mogelijk.