MKB rentederivaten: eerste oordelen Kifid bekend gemaakt

0

Het Klachteninstituut Financiele Dienstverlening (Kifid) heeft vandaag bekend gemaakt dat zij de eerste klachtzaken in het dossier rentederivaten heeft afgerond. 

In haar persbericht maakt Kifid bekend dat zij, sinds het openstellen van de loket voor rentederivaten, tot dusver 54 klachtzaken over MKB-rentederivaten heeft ontvangen. Daarvan zijn inmiddels 19 zaken afgehandeld.  In tien van de zaken over is een bemiddeling tot stand gekomen tussen betrokken ondernemers en banken. In twee uitspraken heeft de Geschillencommissie de vordering tegen de bank afgewezen en in één zaak heeft zij de vordering van de ondernemer, met een bindend advies gedeeltelijk toegewezen.De overige zes zaken afgesloten omdat de klacht tussentijds is ingetrokken of de interne klachtenprocedure bij de bank niet is doorlopen. Overeenkomstig het klachtenreglement van de gespecialiseerde Geschillencommissie Rentederivaten is het volgen van die interne klachtenprocedure bij de instelling vereist, alvorens de ondernemer een klacht bij Kifid kan indienen.

Achtergrond

Rentederivaten zijn producten die doorgaans verkocht worden aan professionele partijen, als beleggingsinstrument om te speculeren of juist om risico’s af te dekken. Voor rentederivaten – swaps – geldt het laatste. De koper van een renteswap beschermt zich tegen het renterisico door bijvoorbeeld een lopende lening met een variabele rente niet om te zetten in een nieuwe lening, maar het risico van een stijgende rente af te dekken met de swap. Bij een stijgende rente neemt de waarde van het product toe. Veel van die swaps hebben echter een negatieve waarde, omdat de rente sterk gedaald is.

Het probleem bij deze complexe producten is dat ze massaal zijn verkocht aan niet-professionele partijen, waaronder kleinere MKB-ondernemingen. Die ondernemers klagen onder meer over het gebrek aan zorgplicht door de aanbieders. Veel van de afnemers zijn zich onvoldoende bewust van de risico’s en de gevolgen van de producten.

Toetsingskader rentederivaten

Samengevat stelt de Geschillencommissie voor de beoordeling van de klachten over rentederivaten, in het bijzonder of sprake is van een onjuiste of niet passende advisering, de omstandigheden van het concrete geval centraal voor de vraag of de Bank aan de zorgplicht heeft voldaan.

Van belang is dat de Bank als professionele en ter zake kundige dienstverlener staat tegenover een relatief kleine ondernemer waarvan geen bijzondere kennis over renterisico’s en de instrumenten ter afdekking daarvan mag worden verwacht. Aan een renteswap zijn risico’s verbonden die zonder bijzondere kennis van of ervaring met deze producten niet meteen inzichtelijk zijn. De Bank moet dan ook haar klant zodanige informatie verschaffen over de eigenschappen van de rente swap, de mate waarin deze beantwoordt aan de wensen en behoeften van de klant, de mogelijke gevolgen en de specifieke risico’s verbonden aan het afsluiten van renteswaps, en van alternatieve manieren met het renterisico om te gaan, dat de klant een weloverwogen keuze kan maken. Niet doorslaggevend is of de Bank enkel als wederpartij optreedt of expliciet tevens als adviseur van de klant. Als de Bank het aangaan van een rente swap heeft aangeraden, zal moeten worden beoordeeld of een redelijk bekwaam en redelijk handelend adviseur dat advies had mogen geven.

Vordering afgewezen

De Geschillencommissie rentederivaten heeft in twee zaken de vorderingen afgewezen. In de kwesties tegen Deutsche Bank en Rabobank  komt de Geschillencommissie tot het oordeel dat de bank de ondernemer bij de verkoop van de rentederivaten voldoende heeft geïnformeerd over de kenmerken en risico’s van het product. De ondernemer heeft een weloverwogen keuze kunnen maken.

Gedeeltelijke toewijzing

In een derde klachtzaak waarin de Geschillencommissie Rentederivaten een uitspraak heeft gedaan, is de vordering tegen Deutsche Bank gedeeltelijk toegewezen. In deze kwestie gaat het over de aanschaf van twee renteswaps. De Commissie komt bij één van de swaps tot het oordeel dat het product onvoldoende samenhang vertoont met de onderliggende lening(en). De Geschillencommissie komt derhalve tot het oordeel dat de ondernemer niet passend is geadviseerd, waardoor er sprake is van een verwijtbare tekortkoming van de bank die leidt tot schadeplichtigheid.

Bemiddeling

Voor wat betreft de zaken waarin door bemiddeling overeenstemming werd bereikt tussen partijen bestaat de indruk dat ondernemers en banken de bemiddelingszittingen op prijs stellen. Het instrument toont de toegevoegde waarde op de interne klachtenprocedure. Daar waar die interne procedure bij de instelling tekortschiet biedt de klachtenprocedure voor rentederivaten bij Kifid een laagdrempelig alternatief voor een gang naar de burgerlijke rechter.

Commissie wijze mannen

Door de Autoriteit Financiele Markten (AFM) is vandaag bekend gemaakt dat een commissie van drie onafhankelijke deskundigen wordt voorgedragen om in het dossier van de MKB-rentederivaten de schade vast te stellen die het MKB heeft geleden  en een advies op te stellen voor een collectieve regeling. Deze commissie bestaat uit Ben Knüppe, Rutger Schimmelpenninck en Theo Kocken.

Deel via:

Over de AUTEUR

Redactie Juridisch Actueel

Artikelen van de redactie Juridisch Actueel kunnen afkomstig zijn van verschillende auteurs of bestaan uit ingezonden bijdragen.

Reageren is niet mogelijk.